BHV-oefening en brandoefening organiseren

Een ontruimingsplan dat nooit is geoefend, is een aanname. Pas als het alarm echt klinkt en mensen echt de trap af moeten, blijkt of de routes kloppen, of iedereen het signaal hoort en of de BHV'ers weten wie welke verdieping naloopt. Een BHV-oefening, op de werkvloer vaak brandoefening genoemd, is het moment waarop u dat ontdekt zonder dat er iets op het spel staat.

Op deze pagina leest u welke soorten oefeningen er zijn, hoe vaak u oefent, hoe u een oefening voorbereidt zonder dat het een toneelstuk wordt, en hoe u evalueert. Want een oefening waarvan niemand de uitkomst opschrijft, is na een week vergeten. De echte winst zit in de verbeterpunten die u na afloop doorvoert.

Soorten oefeningen

Niet elke oefening hoeft een volledige ontruiming te zijn. Een tabletop-oefening, ofwel een oefening op papier, is een goede start: BHV'ers en ploegleider lopen een scenario door aan tafel, met de plattegrond erbij. Een deeloefening test één onderdeel, zoals het nalopen van één verdieping of het opvangen van de brandweer. Een volledige ontruimingsoefening betrekt het hele pand en alle aanwezigen.

Daarnaast zijn er vaardigheidsoefeningen: reanimeren met de AED, een brand blussen met kleine blusmiddelen, een slachtoffer verplaatsen. Die horen bij de jaarlijkse herhaling, maar kunnen ook los. In de veelgestelde vragen over BHV van de Stichting van de Arbeid, te vinden op het Arboportaal, staat dat het verstandig is stapsgewijs te oefenen, eerst op papier en dan in de praktijk, met het oefendoel voorop.

Hoe vaak oefenen?

De wet noemt geen vaste frequentie voor een ontruimingsoefening. Minstens één keer per jaar oefenen is gangbaar en verstandig. Volgens dezelfde veelgestelde vragen hanteert de inspectie dat ook als vuistregel voor het oefenen van het ontruimingsplan. Daarnaast moeten BHV'ers hun vaardigheden in eerste hulp en brandbestrijding regelmatig oefenen, en het optreden bij andere scenario's dan alleen brand.

Er zijn goede redenen om vaker te oefenen: na een verbouwing of verhuizing, als er veel nieuwe medewerkers zijn, of als er minder zelfredzame personen in het pand zijn, zoals in zorg en kinderopvang. Ook ploegendiensten vragen extra aandacht, want een oefening op dinsdagochtend zegt weinig over de nachtploeg. Spreid oefeningen daarom over diensten en tijdstippen.

Een oefening voorbereiden

Begin met een doel. Wilt u weten hoe lang de ontruiming duurt, of de BHV'ers elkaar via de portofoon goed bereiken, of de opvang van minder zelfredzame personen werkt? Kies daarna een scenario dat past bij de risico's uit uw RI&E: een brand in de keuken, rook in het trappenhuis, een onwel geworden bezoeker in de hal. Leg vooraf vast wie observeert en waarop wordt gelet.

Bepaal of de oefening wordt aangekondigd. Een eerste oefening kondigt u meestal aan, zodat mensen de route rustig leren kennen. Later kunt u alleen de BHV'ers inlichten, of niemand. Informeer altijd de alarmcentrale of het beveiligingsbedrijf als uw brandmelding is doorgeschakeld, en de andere gebruikers van het pand. Een afgesloten nooduitgang in het scenario maakt de oefening realistischer.

Evalueren en verbeteren

Direct na de oefening bespreekt u de eerste indrukken met de BHV'ers, terwijl alles nog vers is. Wat ging goed, wat duurde te lang, wie was onvindbaar, welke deur zat op slot? Daarna volgt een korte schriftelijke evaluatie met concrete verbeterpunten en wie ze oppakt. Denk aan een bord op een vluchtroute dat verplaatst moet worden, of een BHV'er die een extra instructie nodig heeft.

Verwerk de uitkomst in het ontruimingsplan en het BHV-plan. Een oefening die elk jaar dezelfde punten oplevert, is een signaal dat de verbeteringen niet worden doorgevoerd. Bewaar de evaluaties: ze laten bij een controle zien dat u niet alleen oefent, maar ook leert. Voor de opbouw van het plan en de oefencyclus is NEN 8112 de gangbare richtlijn.

Oefenen met een instructeur, en wat dit voor u betekent

Een oefening die u helemaal zelf organiseert, heeft een blinde vlek: degene die het plan schreef, beoordeelt ook de uitvoering. Een buitenstaander ziet sneller waar het stokt. Bij onze ontruimingsoefening met evaluatie bereidt onze instructeur samen met u het scenario voor, observeert de oefening in uw pand en bespreekt na afloop de verbeterpunten. Een oefening kost vanaf € 645 per pand, excl. btw.

Voor u betekent dit: plan minstens één oefening per jaar, bij voorkeur gekoppeld aan de herhaling van uw BHV'ers. Dan zijn de vaardigheden vers en past u ze meteen toe in uw eigen pand. De BHV-jaarbundel combineert elk jaar een herhaling en een ontruimingsoefening, zodat het oefenen niet afhangt van iemand die eraan denkt. Wat een losse oefening kost, leest u bij de kosten van een ontruimingsoefening.

Veelgestelde vragen